De toekomst van mazout anno 2019. H&S Service-3

Verwarmen anno 2019: is het einde van mazout in zicht?

De opwarming van het klimaat en de schadelijke invloed daarop door de CO2-uitstoot wordt door vrijwel niemand nog betwist. De verwarming van onze woningen speelt een grote rol in de bijdrage van schadelijke stoffen, en vooral verwarmingssystemen op mazout krijgen veel negatieve reclame. Minister van energie Bart Tommelein gooide dit jaar een knuppel in het hoenderhok door de verkoop van nieuwe mazoutketels te verbieden vanaf 2021. Maar hij werd al snel teruggefloten. Nu zou het pas in 2035 zijn dat stookolieketels niet meer verkocht mogen worden. Toch wekte deze demarche de indruk dat het mazoutverhaal op zijn laatste benen liep. Wij maken een stand van zaken op.

EPB regelgeving

Het grootste obstakel voor mazout is de EPB regelgeving. Volgens de CEO van Viessmann België zal het moeilijk worden om in de toekomst met mazout (en zelfs gas) onder de EPB-norm van 60 te gaan. Als je weet dat die norm nu al op 40 ligt en volgend jaar naar 30 gaat, dan heeft mazout inderdaad een probleem. Met een stookinstallatie op mazout verlies je dan premies of erger nog, word je beboet. Mazout zal dan enkel nog kunnen in combinatie met andere, klimaatvriendelijke technieken.

CO2 uitstoot beperken

Is mazout de grote boeman in dit hele verhaal? Ja dus, als het aankomt op de schadelijke effecten op het milieu. Professor Johan Albrecht van de UGent ging recent aan het rekenen en onderzocht hoe de Belgische CO2-uitstoot er tegen 2035 zou uitzien als de jaarlijkse vervangingsgraad van huiseigenaars die hun verwarmingssysteem aanpassen op 4% zou blijven hangen.

Het vervangen van oude mazoutketels door state-of-the-art nieuwe technologie bespaart volgens de studie 14,4% CO2. Gaan we gelijktijdig een deel van die woningen renoveren, dan stijgt de milieuwinst aanzienlijk. Want woningen die gerenoveerd worden, vragen minder opgewekte warmte. Tegen de huidige renovatiesnelheid (<1%/jaar), komen we aan een totale besparing van 26%. 

Vervangen we in plaats daarvan 80% van de stookolieketels door gascondensatieketels, dan krijgen we meteen een CO2-besparing van 21% (enkel vervanging) en 32% (inclusief renovaties). 

Een derde scenario berekent de overstap van stookolieketels naar warmtepompen, en levert besparingen op van 28% (enkel vervanging) en 37% (inclusief renovaties). 

Een laatste berekening, scenario 4, toont aan dat overschakelen van stookolie én aardgas naar elektriciteit (warmtepomp) leidt tot besparingen van 34% (enkel vervanging) en 43% (inclusief renovaties).

Overstappen van olie en aardgas naar elektriciteit (warmtepomp) bespaart dus de meeste CO2, maar enkel áls die elektriciteit hernieuwbaar opgewekt wordt. Daar wringt het schoentje voor professor Albrecht, zeker als we de link leggen met de kernuitstap.

Voor- en nadelen mazout

Mazout heeft dus enkele ernstige nadelen:

  • Je zit met het probleem van de stookolietank die moet gekeurd worden en waarbij je na vervanging (die er toch ooit komt) de grond moet zuiveren. Dit is een kostelijke operatie.
  • Bij mazout- én gasketels is een jaarlijks (2-jaarlijks voor gas) onderhoud noodzakelijk
  • Mazout stoot roet en CO2 uit, beide slecht voor het broeikaseffect

Maar stookolie heeft ook voordelen:

  • Het werkt onafhankelijk van een distributienetwerk 
  • Het is bruikbaar op elke locatie in België
  • Mazout produceert veel warmte

Verbod stookinstallaties mazout

Hoe ziet de toekomst van mazout eruit? Stookinstallaties op mazout mogen vanaf 2035 niet meer verkocht worden. Maar dat wil niét zeggen dat je ze niet meer mag gebruiken. Zolang jouw stookketel in orde is, mag je je huis verwarmen met mazout. Heel concreet: stel dat je een nieuwe mazoutketel aankoopt op 31 december 2034, dan kan je probleemloos blijven verwarmen tot zelfs die nieuw aangekochte ketel versleten is. En dat zal dan ten vroegste rond 2050 zijn.

Mazout in combinatie met hernieuwbare energie

Op dit moment gebruikt men mazout meestal als energiebron voor zowel verwarming als warm water. Het kan en moét zelfs anders. Vermits de klimaatplannen eisen dat we steeds groenere energie inzetten, zullen we in de toekomst een combinatie van mazout met propere energiebronnen krijgen. Maar je kan de dingen niet forceren, hoe graag de regering dat ook zou willen.

Een eerste stap is overstappen op een moderne hoogrendements- of condensatieketel. Die is milieuvriendelijker, heeft een lager verbruik door een hoger rendement en is meestal compacter. Ook zonnewarmte kan in dit model ingepast worden. Door de (gratis) warmte van de zon te gebruiken voor de verwarming van sanitair water of de voorverwarming van je centrale verwarming, hoeft de mazoutketel niet of slechts kortstondig in actie te schieten. Hierdoor zou je gemiddeld zo’n 200 tot 300 liter mazout en de bijgaande CO2- en roetuitstoot per jaar kunnen besparen. Ten slotte is het ook mogelijk om een klassieke stookolieketel te combineren met een warmtepomp. Pas wel op met het elektriciteitsverbruik. Het beste combineer je een warmtepomp met zonnepanelen die de (grote mate van) stroom leveren voor de warmtepomp. Je slaat trouwens twee vliegen in één klap: zo’n warmtepomp doet in de zomer dienst als airco en in de winter als verwarming.

Conclusie: de toekomst van mazout anno 2019

In 2018 leek het er even op dat er in België een einde zou komen aan de verkoop van mazoutketels vanaf 2021. Zo’n vaart liep het echter niet. Maar wat is de toekomst nog van mazout? Mazout zal een bruikbare verwarmingsbron blijven tot de groene alternatieven betaalbaarder en meer aanwezig zullen zijn. Maar vooraleer de markt dáár klaar voor is, zijn we nog enkele jaren verder. Als je een mazoutketel in huis hebt moet je je voorlopig dus nog geen zorgen maken.

Toch loont het om na te denken over alternatieven, die niet alleen beter zijn voor het milieu maar ook voor de portemonnee. Laat je adviseren door een ervaren installateur zoals H&S Service. Wij komen graag eens bij u langs om u te adviseren! Maak nu een afspraak.